De vorige Nieuwsbrief verscheen begin juni, zo'n zeven weken geleden. Juist in het tuinseizoen is dat een lange periode. Planten volgen elkaar in bloei op en de borders zien er iedere week weer anders uit. Ook het weer liet zich in deze periode niet onbetuigd, met – op het moment dat ik dit voorwoord schrijf – alweer de derde regionale hittegolf van het jaar. Was jij ook zo'n tuinier die 's ochtends al om 7.00 uur in de tuin aan de slag ging om zich rond 11 uur, bezweet en uitgedroogd, toch maar weer binnenshuis terug te trekken?
Gelukkig vonden de afgelopen weken ook verschillende gezellige en geslaagde verenigingsactiviteiten plaats. Op een aantal daarvan blikken we in deze Nieuwsbrief terug. Daarnaast is het fijn te kunnen melden dat Monique ter Brugge na haar heupoperatie de bloemschikworkshops deze zomer weer heeft hervat. Vergeet dus niet je op te geven voor de herfstworkshop van 14 oktober!
Ook voordat het najaar wordt, staan er nog leuke activiteiten op het programma. Zo is er op donderdagmiddag 30 juli een extra ingelaste excursie naar Landgoed Oranje Nassau's Oord / Zinzia, gelegen tussen Wageningen en Renkum: een historische plek met een verrassende hedendaagse invulling. Het programma van deze gratis excursie vind je verderop in deze nieuwsbrief. Later deze zomer bezoeken we de Koninginnetuin in Heelsum: een pluktuin, kwekerij en nog veel meer. De tuin is speciaal voor ons op twee avonden geopend, zodat je kunt kiezen welke avond jou het beste uitkomt. Wel graag even vooraf aanmelden.
Kortom: geniet van de zomer en van alles wat groeit en bloeit, doe het bij warm weer vooral rustig aan en hopelijk tot ziens bij een van onze activiteiten!
Ineke Jenniskens, voorzitter

pad en kikker in Ineke's tuin

Op donderdagmiddag 30 juli gaan we naar Landgoed Oranje Nassau’s Oord/ Zinzia. De geschiedenis van dit landgoed gaat terug tot de middeleeuwen. In het beekdal stond toen kasteel Grunsfoort. Dit werd in de 18e eeuw afgebroken. Ten westen van het beekdal kwam een eeuw later het paleis van Willem III te staan. Hij schonk het landgoed aan zijn vrouw, koningin Emma. Zij liet in 1898 naast het paleis een veel groter sanatorium bouwen. Dat vormt de basis van het huidige verpleeghuis Oranje Nassau’s Oord. Helaas raakte het paleis in de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd. Daarna is het afgebroken.

Tegenwoordig is het landgoed (170 hectare) eigendom van Stichting Zinzia Zorggroep. Er zijn rond verpleeghuis Oranje Nassau’s Oord kleurrijke tuinen aangelegd voor bewoners en bezoekers, deze worden onderhouden door het eigen hoveniersteam van Zinzia. Daarnaast bevinden zich op het landgoed onder andere een aantal gemeentelijke monumenten, een hertenkamp, ijskelder, rolstoelpad en een ommuurde moestuin.

NB Deze excursie staat niet in onze folder.

Programma 30 juli:
14.00 uur: ontvangst
14.15 uur: rondleiding door de tuinen en een stukje van het landgoed
15.30 – 15.45 uur: vragen beantwoorden door Paul en vrijwilliger
15.45 uur - ?: koffie & thee en eventueel lekkers in de brasserie (voor eigen rekening).

Locatie: Kortenburg 4, 6704 AV Wageningen. We worden ontvangen door boswachter Paul Kah en een vrijwilliger van het Historisch Archief langs de oprijlaan van het landgoed, bij de leeuwen.

Verplicht aanmelden vóór 28 juli bij aanmeldingen@wageningen.groei.nl. Gratis voor leden en niet-leden.

de tuinen van Oranje Nassau's Oord / Zinzia

Beste groei en bloei leden,

Wat ontzettend leuk dat jullie onze tuin willen bezoeken! Met heel veel plezier leiden we jullie rond in onze tuin. We delen daarbij alle opgedane kennis ten aanzien van het schoon telen van bloemen en vaste planten. En alle uitdagingen, maar ook verassingen die daarbij horen.

De Koninginnetuin is een kwekerij van vaste -, eenjarige -, kruiden- en theeplanten. We richten ons vooral op een lange bloeiboog. De oorsprong van de tuin ligt namelijk in de pluktuin die we naast de kwekerij hebben. Daar willen we uiteraard zo lang mogelijk bloei, waarvoor we vaste planten gebruiken, met vroege en late bloei. Bij het advies over planten richten we ons ook altijd op de lange bloeiboog, in elke tuin. Dat is fijn voor ons maar ook voor de insecten.

We kweken alles volledig schoon en in alle rust, op biologische wijze. Daarbij voeden we ook graag de insecten, de vogels en andere tuindieren.

Ons doel is eigenlijk voornamelijk om zoveel mogelijk mensen te voorzien van gifvrije bloemen en planten en de biodiversiteit te vergroten. Naast de verkoop van bloemen, planten en potten, verzorgen we ook veel workshops, vooral om kennis over te dragen o.a. hoe makkelijk én voordelig te tuinieren, maar ook over het zaaien of vermeerderen van planten en hoe te plukken en te schikken.

Vriendelijke groet, Marjo de Roba, Koninginnetuin Heelsum
www.koninginnetuin.nl

Locatie:      Koninginnelaan tegenover nr. 4, Heelsum Verplicht aanmelden bij aanmeldingen@wageningen.groei.nl.
Tijd: 19.00 tot 21.00 uur             
Kosten:      leden gratis; niet-leden €5,-.

Marjo de Roba in de Koninginnetuin

Heb je onze busexcursie in juni moeten missen, dan heb je nu de kans om in augustus alsnog een mooie busreis te maken. Groei & Bloei Veenendaal, Rhenen e.o. organiseert een volledig verzorgde busexcursie naar twee tuinen en een kweker in Twente.

We vertrekken om 8.15 uur vanaf het Stationsplein, Station P+R Veenendaal – De Klomp (NOORD)

Onze eerste stop is Tuin De Weide [www.tuindeweide.nl], een grote landschappelijke tuin van 80 are. We beginnen hier met koffie/thee en iets lekkers, gevolgd door een rondleiding. De tuin heeft onder andere een natuurlijke vijver, oude bomen, een groot gazon met eilandborders en een rustige, landelijke sfeer. Hier gebruiken we ook de lunch, bestaande uit soep, broodjes, diverse drankjes en fruit.

Vervolgens bezoeken we Kwekerij De Jagertjeshof [www.jagertjeshof.nl], een kleinschalige kwekerij waar alles zelf wordt gekweekt en gezaaid, zonder kunstmest of bestrijdingsmiddelen. De kwekerij is gespecialiseerd in Dierama’s, bekend om hun sierlijke, hangende klokbloemen. Het terrein is 2.000 m², waarvan 1.500 m² bestaat uit tuin met borders.

Op korte afstand ligt de tuin van de familie Harms in Vriezenveen. Deze tuin van 8.500 m² biedt veel variatie met bloemen, struiken, bomen, grassen, vijvers, glaswerk en verschillende zitjes. Doordat de tuin niet in één oogopslag helemaal zichtbaar is, lijken de wandelpaden eindeloos door te lopen. Hier gebruiken we twee keer koffie/thee, met een koekje en later een chocolaatje, en krijgen we ook een rondleiding.

Aan het einde van de middag brengt de bus ons terug naar het opstappunt. We verwachten daar rond 18.30 uur aan te komen.

Alle bezochte tuinen zijn te vinden op: www.rondjetuinentwente.jouwweb.nl

Voor deze dagtocht gelden de volgende prijzen: leden van Groei & Bloei: € 60,00, niet-leden: € 67,50 volledig inclusief. Aanmelden en verdere info bij Ineke van den Bosch via email vdbosch.ineke@gmail.com of telefonisch via 06 13 24 17 51

Dus kom gezellig langs!

Houd je van tuinieren? Wil je graag bijdragen aan natuurherstel? Vind je het leuk om met je kennis en ervaring anderen te inspireren? Dan is de opleiding ‘TuinTolk’ wellicht iets voor jou.

Vier ecologisch hoveniers hebben in de afgelopen jaren een groep van 20 vrijwillige tuinadviseurs in de gemeente Renkum opgeleid. Zij hebben samen bijna 100 inwoners van de gemeente Renkum geholpen met advies om hun tuin natuurlijker en bio-diverser te maken. We noemen ze TuinTolk omdat ze de wensen van de natuur vertolken naar tuineigenaren en andersom.

We hebben veel geleerd over wat wel en niet werkt om tuinen (nog) aantrekkelijker te maken voor natuur. We hebben gemerkt dat een steeds groter wordende groep mensen op zoek is naar de mogelijkheden om hun tuin te verrijken omdat een natuurrijke tuin niet alleen goed is voor natuur maar ook nog eens beter voor de portemonnee, ziekten en plagen tegengaat en er in een natuurrijke tuin altijd iets te beleven is. In de opleiding gaan we in op beplanting, hergebruik van materialen, de zin en onzin van onkruiden, dieren in de tuin, afkoppelen van regenwater, en nog veel en veel meer.

Ook in de gemeente Wageningen leeft de aandacht voor een mooie en biodiverse leefomgeving. Daarom organiseren we ook in Wageningen een opleiding tot TuinTolk. Deze opleiding wordt gefinancierd door de gemeente Wageningen.

De opleiding vindt plaats op 3 zaterdagen in oktober (10, 17 en 24 oktober) op een nader te bepalen locatie. Op 17 september is er een informatiebijeenkomst vanaf 19:30 uur in Thuis (Stationsstraat 32 Wageningen)

Heb je nu al interesse of wil je meer weten stuur dan een mail aan Johan Feenstra johan.feenstra1@gmail.com of bel na 5 juli gerust naar Johan (06-15317701) of bij geen gehoor naar Hans Huitema (06-52165990).

tuintolken in Wageningen gezocht

Sinds dit jaar werken Groei & Bloei Wageningen e.o. en Groei & Bloei Veenendaal, Rhenen e.o. samen. Een logische stap, want onze afdelingen grenzen in Rhenen aan elkaar. Een van de gezamenlijke activiteiten was het bezoek aan de prachtige tuinen van Kasteel Amerongen op donderdag 9 juli. Twee enthousiaste gidsen – beiden vrijwilliger in de kasteeltuinen én lid van Groei & Bloei – namen ons mee voor een boeiende rondleiding door het circa 10 hectare grote landgoed. We hoorden niet alleen veel over de rijke geschiedenis van het kasteel en de tuinen, maar kregen ook een kijkje achter de schermen van het beheer. Bijzonder is dat het werk in en rond het kasteel grotendeels wordt uitgevoerd door zo'n 300 vrijwilligers. Naast de tuinbaas zijn er alleen op maandag drie ingehuurde hoveniers aan het werk. Des te indrukwekkender om te zien wat er met de tuinvrijwilligers wordt neergezet! Was je er op 9 juli niet bij? Geen probleem: in de zomermaanden zijn de tuinen zes dagen per week te bezoeken (op maandag gesloten). Absoluut een bezoek waard!

Ineke Jenniskens

kasteeltuin Amerongen

Wat hadden we geluk met het weer op zaterdag 4 juli! Waar een week eerder de mussen nog bijna van het dak vielen door de hitte, waren de omstandigheden nu ideaal voor een dag vol tuinbezoeken: droog, een vriendelijk zonnetje, een verkoelend briesje en een aangename temperatuur van zo'n 24 graden. De negen deelnemende tuinen in Renkum en Heelsum mochten de hele dag door een gestage stroom bezoekers verwelkomen. En die bezoekers waren unaniem enthousiast! De grote variatie aan tuinen, elk met een geheel eigen karakter, én de gastvrije ontvangst door de tuineigenaren maakten de Open Tuinendag tot een inspirerende dag vol tuinplezier. Een week later bedankte de organisatie de deelnemende tuineigenaren tijdens een gezellige bedankborrel in de tuin van Jos, een van de deelnemers. Uiteraard werd van de gelegenheid gebruikgemaakt om ook nog de prachtige tuin van Guusje, een andere deelnemer én overbuurvrouw van Jos, te bewonderen.

Pas toen de schemer inviel, keerde iedereen met een tevreden gevoel huiswaarts. Kortom: de Open Tuinendag 2026 was een bijzonder geslaagde editie, waar bezoekers, tuineigenaren én organisatie met veel plezier op terugkijken!

Zie voor een overzicht de webpagina Open Tuinen Dag 2026. Er is ook een fotoalbum met impressies van de dag zelf. Ga daarvoor naar Albums en klik op de verzameling '2026 opentuinendag02' (collectie wordt nog aangevuld).

Ineke Jenniskens

Open Tuinen Dag in Renkum en Heelsum

Een plant waar de meesten waarschijnlijk nog nooit van gehoord hebben: Tolpis barbata. Een gele composiet - nee, nu niet gelijk afhaken - met een opvallend uiterlijk. Ze begint als kiemplant weliswaar met een paardenbloem-achtig rozet.  Maar vervolgens verschijnen er lichtgele bloemen met het formaat van een paardenbloem met een donker hart  aan steeds hoger geplaatste zijtakken, waardoor ze als weefplant op haar buren gaat leunen. De bloemen hebben talloze lange smalle kelkbladen als een stralenkrans om de bloem, die ook nog mooi is wanneer de kroonbladeren zijn afgevallen. Zie de foto. Tolpis barbata is een eenjarige tot vaste plant uit het Middellandse Zeegebied die langdurig bloeit en goed bestand is tegen droogte. Ze houdt van een zandige bodem en veel zon.

Ik zag deze plant voor het eerst op Instagram en het zaad bleek eenvoudig verkrijgbaar, maar ik kreeg de afgelopen jaren maar mondjesmaat zaailingen hieruit. Dit terwijl ze geldt als 'gemakkelijk'. Ze zou zelfbestuivend zijn en dus probeer ik nu vers zaad te winnen, in de hoop dat dit beter gaat, maar tot nu toe heb ik slechts enkele goede zaden kunnen oogsten. Of dat nog beter wordt gaan jullie zien op de zadenruilbeurs van komende januari.

Leontine Colon

Tolpis barbata

17 juni hadden we de avondexcursie naar de Zindering in Tiel. Ik was heel benieuwd naar hoe alles werkte en hoe ze het voor elkaar hadden gekregen.

De żadenbibliotheek staat in de bibliotheek. Iedereen bleef de laatjes maar opentrekken aan de prachtige knopjes en bewonderde de mooie zakjes: 3 mocht je er mee nemen. Er zit een heel vrijwilligersteam achter. Iedereen kan zaden inbrengen en er wordt geoogst in de tuin. Op bepaalde dagen worden de zaden beoordeeld, geschoond en in de zakjes (die ook weer iemand maakt) gedaan. Er wordt geregistreerd wie wat mee neemt.

Het idee kwam van raadslid Maureen Klijn (GroenLinks), projectleider was beeldend kunstenaar Gera van der Leun. Hoe dat werkte?: deze mensen, met een groeiende groep vrijwilligers zijn er dus in geslaagd om werkelijk alle neuzen in Tiel dezelfde kant op te krijgen. Prijzen al om, met daardoor weer nieuwe fondsen voor uitbreiding in en buiten Tiel. Het ontwerp is van de Tielse hovenier Edwin Barendrecht. Wij hadden het geluk door Edwin te worden rondgeleid. Wat een enthousiasme. Prachtig is de tuin in alle seizoenen, ga beslist eens kijken.

Tiel is trots op zijn tuin.Net zoals ik supertrots ben over bijvoorbeeld onze Stekkenbeurs in Wageningen, en op Groei en Bloei Wageningen in het algemeen. Maar ik voel ons als G&B Wageningen toch een klein clubje in een kleine niche, vaak denk ik: ‘Daar moet toch meer mee te doen zijn, zeker in Wageningen…..?!’

Pien

de zadenbibliotheek en de bloementuin De Zindering in Tiel

Droog, droog en nog eens droog! Gelukkig hebben onze tuinen een gezamenlijke wateraansluiting. We zouden water kunnen geven met de beschikbare slang, maar dat doen we niet om geen water te verspillen. In plaats daarvan sjouwen we om de paar dagen een paar gieters water naar de meest dorstige planten: pompoenen, courgettes en de pas geplante jonge prei. En onderhand ook naar de wat minder dorstige: bruine bonen en soja. De boekweit die zo goed opkwam heeft geen extra water nodig, ze staat inmiddels een meter hoog en bloeit massaal. Ze staat als insectenlokker tussen de bruine bonen die na de tweede zaai eindelijk zijn opgekomen.

De rode bessen zijn inmiddels geoogst, 3,5 kg; met de frambozen uit onze achtertuin genoeg voor heel wat potten van mijn favoriete frambozen-bessenjam. Ook de tuinbonen zijn geplukt en de stengels afgeknipt als mulch, deze gaven 1,5 kg boontjes. De ertussen gezaaide lupine is wat hoger geworden dan eerder zonder tuinbonen, maar zit inmiddels vol dikke peulen en er komt nog een tweede etage peulen achteraan. Deze combinatie van vroeg gezaaide tuinbonen en later ertussen gezaaide lupine bevalt uitstekend. Ook de knoflook gaf een heel goede oogst.

Op dit moment oogsten we – natuurlijk! – volop courgettes. Binnenkort zijn de aardappelen aan de beurt. De soja komt later nog, die is nog niet eens in bloei. De paar kikkererwtenplanten die uiteindelijk opkwamen zitten vol onrijpe peultjes. De pompoenen beginnen de eerste vruchten te vormen. We zien nu geen aspergekevers of larven meer op de aspergeplanten die inmiddels bijna zijn verdwenen tussen de wilde bloemen. Benieuwd hoe dat verder gaat!

Een grote verrassing waren de twee grote rupsen van de koninginnepage die we op 14 juni aantroffen op de bronzen venkel. Precies daarom hadden we deze plant hier neergezet. Hopelijk zijn ze met succes verpopt.

Leontine Colon

knoflook en courgettes in de moestuin

rups van de koninginnepage

De vakantieperiode is begonnen. Terwijl veel mensen hun reis goed voorbereiden, verdient ook de tuin aandacht. Met een paar eenvoudige maatregelen blijft je tuin tijdens je afwezigheid in goede conditie.

Vraag bij voorkeur een tuinoppas om regelmatig water te geven. Heb je die mogelijkheid niet, zorg dan voor een gezonde, klimaatbestendige tuin met een goede bodem en sterke planten. Een mulchlaag helpt de grond langer vochtig te houden. Maai het gazon vlak voor vertrek, maar niet te kort om uitdroging te voorkomen. Knip uitgebloeide bloemen van doorbloeiende planten weg om een tweede bloei te stimuleren. Bind klimplanten goed vast en geef hoge planten voldoende ondersteuning. Zet potplanten dicht bij elkaar op een beschutte plek en plaats eventueel schalen met water onder de potten. Controleer ook de waterstand van de vijver en vul deze indien nodig bij. Pluk rijp fruit, plant geen nieuwe planten kort voor de vakantie en berg het tuinmeubilair zo goed mogelijk op.

Na thuiskomst kun je planten die slecht tegen droogte bestand blijken te zijn vervangen door sterkere soorten. Met wat extra voeding en aandacht herstelt een tuin zich meestal snel.

Een fijne vakantie gewenst, ook in je eigen tuin!

snoei ook de haag voor vertrek

Uit de agenda’s van naburige Groei&Bloei-afdelingen, en Floralia. Nadere informatie in deze agenda’s.

• Dinsdag 21 juli 19 uur, Floralia: Bezoek aan de tuin van Hendrik en Hanneke Zaaijer, Oude Broekdijk 18 in Kesteren
• Zaterdag 25 juli 13.30 - 15.00 uur, afdeling Ede: rondleiding door Annemarie Wolferink Hofstedepark, Bovenbuurtweg 35 35, 6717 XA Ede.
• Maandag 3 aug ’s avonds, afd Barneveld, Open tuin Wolweg 9, 3776 LM Stroe
• Dinsdag 4 aug, afd Ede, busreis naar Brabant
• Woensdag 5 aug, afd Rijk van Nijmegen en Land van Maas en Waal: excursie/doedag Kruidentuin Heleno, Kleefseweg 45, 6599 AA VenZelderheide
• Woensdag 5 aug, afd Arnhem, Excursie tuinen A. Vogel, Eperweg 5, 8084 RB 't Harde
• Dinsdag 11 aug, 14 uur, Floralia: Bezoek aan de tuin van Albertine van Schelven, Stoutenburgerweg 29 in Terschuur
• Zaterdag 15 aug, afd Rijk van Nijmegen en Land van Maas en Waal: ‘Tuinieren terug in de tijd’ bij Mea Vota, Boskoop Glorie 33, 6851 VH Huissen
• Maandag 17 aug, afd Barneveld: Open Tuin, Lage Valkseweg 88, 6741 GD Lunteren
• Dinsdag 18 augustus, 10:30-12:00 uur, Floralia: tuininloop bij Henk, Lindelaan 5, Bennekom
• Dinsdag 18 augustus, 18:30-22:00 uur, Floralia: zomeravond open tuin bij Eveline de Bes, Breehoven 117 Bennekom en bij Paula van Hulten, Hartenseweg 4, Wageningen-Hoog
• Woensdag 26 aug, afd Rijk van Nijmegen en Land van Maas en Waal: Stekcursus, Kwekerij Jos Jacobs, Worsumseweg 16 a, 6611 KT Overasselt
• Zaterdag 29 aug, afd Over-Betuwe Lingewaard: Excursie De Achtertuin – Rumpt, Achterweg 59, 4156 AB Rumpt

een dagpauwoog

Dan is er nu de zomeractie. Nieuwe leden ontvangen het meest recente nummer van Groei & Bloei en als welkomstgeschenk een professionele metalen kasgieter met een inhoud van 5 liter. Verder krijgen de nieuwe leden korting op het lidmaatschap tot het einde van het jaar. Het nieuwe lid betaalt tot 11 augustus €29,90 ipv €37,90. Het welkomstgeschenk wordt nagezonden.

Het welkomstgeschenk, de klassieke kasgieter in stijlvol groen, is een onmisbaar hulpmiddel voor wie graag met zorg zijn planten verzorgt. De lange tuit reikt moeiteloos tot achterin de border of tot het verste hoekje van de kas. Ideaal voor precies water geven, ook op lastig bereikbare plekken. De gieterkop is afneembaar, zodat je kunt kiezen: een zachte regenstraal voor kwetsbare plantjes of juist een gerichte straal voor potten en bakken. Dankzij de schuine broeskop bepaal je zelf de stand van de waterstraal.

De gieter is gemaakt van stevig, zacht staal – klassiek om te zien, degelijk in gebruik. Met een inhoud van 5,5 liter is hij groot genoeg om lekker door te werken, maar nog steeds handzaam.

Nieuwe leden die zich via een afdeling aanmelden hebben een voordeel boven nieuwe leden die via de landelijke website binnenkomen: via de afdeling krijgen zij een cadeau EN korting, via www.groei.nl moeten zij kiezen tussen het cadeau OF de korting.

ledenaanbieding

Schildblad (Darmera peltata) op de natte oever van de vijver