Activiteiten & Actueel

Succesvolle lezing Villa Sanoer door Robert Best

De afdeling kijkt terug op een zeer geslaagde dialezing door Robert Best over de historische buitenplaats Villa Sanoer op 17 februari j.l. Er was zeer veel belangstelling vanuit de organiserende verenigingen KMTP/Groei&Bloei Wageningen en de Historische Vereniging Oud-Wageningen en daarbuiten. De grote zaal van de Bevrijdingskerk was daardoor goed gevuld met meer dan 200 toehoorders.

 

Foto: Chris Begemann


Robert Best begon zijn lezing met de historische achtergrond van de Europese tuinarchitectuur. De formele Franse stijl, bekend van het paleis in Versailles maar ook van Het Loo in Apeldoorn, voert terug tot de Franse zonnekoning. Later ontstond de Engelse landschapsstijl, die juist niet formeel is maar een arcadisch landschap wil imiteren. De architect van Villa Sanoer, Lombarts, combineerde beide stijlen tot een uniek ontwerp. Afhankelijk van de plaats waarvandaan men de tuin bekijkt, oogt deze als formele tuin, dan wel als landschapstuin. Lombarts bereikte dit door hoogteverschillen in het terrein aan te brengen, die delen van het ontwerp aan het gezicht onttrekken, afhankelijk van de kijkrichting. Ook slaagde hij erin de hoog gelegen Italiaanse vijver bij de villa zodanig in te bedden dat hij op het laagste punt lijkt te liggen.


Vervolgens schetste Robert Best de historie van de familie De Vries die het landgoed liet bouwen en de eerste decennia bewoonde. Kapitein De Vries voer op een pakketboot van de Koninklijke Pakketvaart Maatschappij (KPM), een scheepvaartbedrijf dat de zeevaartverbindingen onderhield tussen de eilanden van de Indische Archipel. Vissers uit het Balinese dorp Sanoer schoten hem en zijn bemanning bij een schipbreuk te hulp en dat was voor De Vries reden om hun dorp te vernoemen in zijn latere landgoed in Nederland, aan de voet van de Wageningse Berg. Hij gaf Johan Lombarts de opdracht het ontwerp te maken. Lombarts voltooide het ontwerp in 1887. Bij de voltooiing in 1907 bestond het landgoed uit een villa met entree aan de Geertjesweg, een koetshuis met portierswoning gelegen in het delletje dat het landgoed doorsnijdt en een orangerie aan de westzijde. Ook lagen er twee vijvers, een vlak bij de villa en een tweede, kleinere voor de orangerie. Jammer genoeg is er uit die tijd slechts één fotootje overgebleven, met het aanzicht van de villa.


De recente geschiedenis van Villa Sanoer is er een van ups en downs. In 1915 brandde het Koetshuis af en werd vervangen door een schuur. Het landgoed raakte in verval tijdens de crisis rond 1928 en vooral daarna in de Tweede Wereldoorlog en de jaren daarna. Koetshuis en orangerie werden afgebroken om de bouwmaterialen te gelde te maken. De villa werd voor verder verval behoed toen er na de oorlog een pension in kwam. Hier werden kamers verhuurd, eerst aan studenten,  later aan werknemers en uiteindelijk weer aan studenten van de toenmalige Landbouwhogeschool. Een van hen was in 1953 Robert Best. Hij was geboren op Java en ging daar na zijn studie ook werken in het landbouwkundig onderzoek. In de jaren 80 kocht hij de tuin en het pension, dat inmiddels was omgedoopt tot Burlenburgh en bewoond werd door studenten van het Wageningse Studentenkoor Ceres -  naamgenoot van de godin van de landbouw van wie het originele standbeeld nog steeds te vinden is in de moestuin van het landgoed. Robert Best ging er zelf wonen en begon eigenhandig met de restauratie van het landgoed. De villa bleef intussen huisvesting bieden aan vele generaties van Ceres-studenten.


In 35 jaar tijd restaureerde Robert Best de tuin, die zwaar verwaarloosd was. De oorspronkelijk beplanting, waaronder diverse zeldzame Rhododendrons, was deels nog aanwezig en werd verder hersteld op basis van kopieën van de oorspronkelijke tekeningen en plannen van Lombarts, die bewaard zijn gebleven. Ook de villa werd opgeknapt en bewoonbaar gehouden, waarbij de oorspronkelijke bouwstijl werd hersteld. Er zijn plannen om ook het koetshuis en de orangerie geheel in oude stijl te herbouwen. Helaas ontbreken hiervoor tot nu toe de financiële middelen. Aanvankelijk werd dit bouwplan tegengehouden door de gemeente Wageningen die het buitengebied groen wilde houden, maar inmiddels erkent ook de gemeente de historische waarde van het landgoed.


Voor het behoud van het landgoed is inmiddels door oud-bewoners de ANBI-erkende ‘Stichting Buitenplaats Villa Sanoer’ opgericht. Daarmee is het voortbestaan van de tuin en de villa voorlopig verzekerd. Men hoopt echter nog steeds koetshuis en orangerie te kunnen herbouwen, omdat daarmee de financiële zekerheid van het landgoed voor de langere termijn kan worden veilig gesteld.


De organisatie is Robert Best en de studenten die hem met deze lezing hebben geholpen zeer erkentelijk voor deze unieke avond!


Foto: Chris Begemann

Naar boven

meer
Hepatica nobilis
15
Jul
Volkstuin: het gewas bij de buren…….
07
Jul
bloemen, bijtjes en vlinders